تبلیغات
log
صبح نزدیک است :: وبلاگ تخصصی مهدویت، دشمن شناسی و فتنه شناسی - فلسفه نهضت امام حسین علیه السلام (1)
 
اللّهم عجّل لولیک الفرج و العافیة و النصر واجعلنا من خیر انصاره و اعوانه والمستشهدین بین یدیه


فلسفه نهضت امام حسین علیه السلام (1)

جمعه 3 آذر 1391-06:55 قبل از ظهر

قیام امام حسین علیه السلام در آن زمان و با آن وضع حكومت مسلمانان، یك وظیفه الهى و یك فریضه شرعى بود، و بلكه انجام این وظیفه مهم، اختصاصى به شخص امام حسین علیه السلام نداشت و وظیفه هر مسلمانى بود. البته در مورد آن حضرت مهمتر و سنگین‌تر بود.


فلسفه نهضت امام حسین علیه السلام

پیش درآمد

درباره علل و عواملى كه موجب قیام مقدس و خونین كربلا شد، سخن بسیار گفته و كتاب‌هاى زیادى نوشته‌اند و نظرات گوناگونى ابراز داشته‌اند كه گاهى موجب رد و ایراد و برخورد عقاید گشته و احیانا كار به تخطئه و تكفیر و تهمت‌هاى ناروایى نیز كشیده شده كه متاسفانه دست برخى از سیاست بازان نیز در این برخوردها بى دخالت نبوده است و در پاره‌اى از مقطع‌هاى زمانى مدت‌ها بحث روز شده و ایجاد اختلاف و دو دستگى در محافل دینى و مجامع مذهبى نموده است. ولى به نظر ما بهتر آن است كه این انگیزه‌ها و عوامل را در سخنان خود امام حسین علیه السلام یا ائمه معصومین دیگر علیهم السلام جستجو كنیم.

نخستین روایت یا روایاتى كه در این جا مورد بحث قرار مى‌گیرد همان روایات عامه است؛ بدین مضمون كه ائمه معصومین و حجت‌هاى الهى هرچه مى‌كردند بر اساس برنامه و دستورى بود كه از طرف خداى تعالى براى آنها تعیین شده بود و آنها نیز كه كامل‌ترین و فرمانبردارترین انسان‌ها بودند وظیفه خود را به هر سختى و دشوارى هم كه بوده است انجام مى‌دادند. براى نمونه به روایت زیر توجه نمایید:

شیخ كلینى(ره) در اصول كافى در باب "ان الائمه علیهم السلام لم یفعلوا شیئا الا بعهد من الله و امر منه لایتجاوزونه" به سند خود از معاذ بن كثیر از امام صادق علیه السلام روایت كرده كه فرمودند: "به راستى كه وصیت به صورت كتابى از آسمان بر محمد صلی الله علیه و آله نازل گردید، و نامه مُهر شده‌اى جز وصیت بر آن حضرت نازل نشد، و جبرئیل عرض كرد: اى محمد، این است وصیت تو در امت خویش كه نزد خاندان تو خواهد بود. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: اى جبرئیل كدام خاندانم؟ عرض كرد: برگزیدگان خدا از آنها و دودمانشان، تا علم نبوت را از تو ارث برند همان گونه كه ابراهیم به ارث نهاد، و این میراث از على و فرزندان صلبى اوست.

به راستى وصیت مُهرهایى بود، پس على علیه السلام مُهر اول را گشود و هر چه در آن بود بر طبق آن عمل كرد، سپس حسن علیه السلام مُهر دوم را گشود و هرچه در آن بود به آن عمل كرد، و چون حسن علیه السلام از دنیا رفت، حسین علیه السلام مُهر سوم را گشود و دید در آن دستور خروج و كشتن و كشته شدن بود و نوشته بود كه مردمى را براى شهادت با خود ببر كه جز به همراه تو شهادتى براى آنها نیست و آن حضرت این كار را كرد، و چون از دنیا رفت آن وصیت را قبل از شهادت به على بن الحسین علیه‌السلام داد. او مُهر چهارم را گشود و در آن دید كه نوشته است سكوت كن.

نظیر این روایت، روایات دیگرى نیز در همان باب از امام صادق علیه السلام نقل شده است كه در برخى از این روایات استدلال جالبى شده است كه اگر مردم علت صلح یا جنگ ائمه را نفهمیدند نمى‌توانند عجولانه قضاوت كنند و تشبیه شده است به داستان موسى و خضر كه حضرت خضر به كارهایى دست زد كه براى حضرت موسى علیه السلام غیر منتظره و غیر قابل قبول بود؛ مانند سوراخ كردن كشتى، و كشتن آن پسر، و كارهاى دیگر. كه علت و حكمت آنها را نمى‌دانست. و هنگامى كه حضرت خضر علت آنها را براى موسى علیه السلام بیان كرد قانع گردید.(1)


احساس مسوولیت

با توجه به شناختى كه از یزید تبهكار داریم براى یك مسلمان متعهد معمولى ـ تا چه رسد به رهبر بزرگوار مسلمین ـ راهى جز آنچه امام حسین علیه السلام در برخورد با حكومت ظالمانه یزید انتخاب كرد وجود نداشت، زیرا حكومت یزید بر اساس هیچ معیارى مشروعیت نداشت، و طبق هیچ قانون و عرفى صحیح نبود، و خود یزید هم لیاقت كوچكترین پست و مقامى را در حكومت اسلامى نداشت تا چه رسد به زمامدارى، و بیعت امام حسین علیه السلام با چنین حكومت و چنین شخصى از هیچ نظر صحیح نبود و هیچ گونه مَحمِل و توجیهى نمى‌توانست داشته باشد.

امیرالمومنین در خطبه شقشقیه درباره علت پذیرفتن مسوولیت خلافت، فرمود:

"لو لا حضور الحاضر و قیام الحجة بوجود الناصر و ما اخذ الله على العلما ان لایقاروا على كظة ظالم ولا سغب مظلوم لألقیت حبلها على غاربها...(2)؛ اگر حضور نیروى كافى و مسوولیت الهى نبود و آن پیمانى كه خداوند از دانشمندان گرفته كه تن به سیرى ستمكار و گرسنگى ستمدیده ندهند هر آینه مهار خلافت را به كوهانش مى‌افكندم."

و این انگیزه و هدف، یعنى عمل به وظیفه شرعى و انجام تكلیف الهى، در قیام مقدس امام علیه السلام در سخنان خود امام حسین علیه السلام به خوبى و به طور صریح ذكر شده، آن جا كه وقتى نامه به بزرگان بصره مى‌نویسد و علت نهضت و دعوت الهى خود را ذكر مى‌كند، مى‌نویسد: "... و انا ادعوكم الى كتاب الله و سنة نبیه صلی الله علیه و آله فان السنة قد امیتت و ان البدعه قد احییت...(3)؛ من شما را به كتاب خدا و سنت رسول او دعوت مى‌كنم كه به راستى سنت، مرده و بدعت زنده گشته است."

یا وقتى با فرزدق شاعر رو به رو مى‌شود و او علت حركت حضرت را جویا مى‌شود امام علیه السلام در پاسخ او مى‌فرماید: "...ان نزل القضا بما نحب و نرضى فنحمد الله على نعمائه و هو المستعان على ادا الشكر و ان حال القضا دون الرجا فلم یبعد من كان الحق نیته و التقوى سریرته(4)؛ اگر قضا و قدر بر وفق مراد و میل ما آید كه خداى را بر نعمت‌هایش سپاس مى‌گوییم و او خود كمك كار اداى شكر اوست و اگر قضاى الهى با آنچه امید داریم حایل گشت پس كسى كه حق نیت او و تقوى پیشه اوست راه دورى نپیموده است."

و هنگامى كه مسلم بن عقیل را به كوفه مى‌فرستد در نامه‌اى كه به مردم آن دیار مرقوم مى‌دارد در محكومیت یزید و حقانیت خود مى‌نویسد: "... فلعمرى ما الامام الا العامل بالكتاب والقائم بالقسط والدائن بدین الحق الحابس نفسه على ذات الله والسلام(5)؛ به جان خودم سوگند امام و رهبر نیست مگر كسى كه به كتاب خدا عمل كند و به عدل و داد قیام نموده و به دین حق متدین باشد و جان خود را در راه خدا گرو بگذارد."

یا آن جا كه وقتى ولید بن عتبه فرماندار مدینه از آن حضرت مى‌خواهد با یزید بیعت كند امام علیه السلام در پاسخ او مى‌فرماید: "ایها الامیر انا اهل بیت النبوة و معدن الرسالة و مختلف الملائكة و محل الرحمة بنا فتح الله و بنا ختم، و یزید رجل فاسق شارب الخمر قاتل النفس المحرمة، معلن بالفسق، و مثلى لایبایع مثله...(6)؛ اى امیر، ماییم خاندان نبوت و معدن رسالت، خاندان ماست كه محل آمد و رفت فرشتگان و محل نزول رحمت خداست، خداوند اسلام را از خاندان ما شروع و افتتاح نموده و تا آخر نیز همگام با ما خاندان به پیش خواهد برد... ."...

یا هنگامى كه در راه كوفه با لشكر حر بن یزید ریاحى برخورد مى‌كند در خطبه‌اى به آنها مى‌فرماید: "ایها الناس ان رسول الله صلی الله علیه و آله قال: من راى سلطانا جائرا مستحلا لحرام الله، ناكثا عهده، مخالفا لسنة رسول الله یعمل فى عباد الله بالاثم والعدوان فلم یغیر علیه بفعل ولا قول، كان حقا على الله ان یدخله مدخله. الا و ان هولاء قد لزموا طاعة الشیطان، و تولوا عن طاعة الرحمن، و اظهروا الفساد، و عطلوا الحدود، واستاثروا بالفىء، واحلوا حرام الله و حرموا حلاله، و انى احق بهذا الامر لقرابتى من رسول الله(7)؛ اى مردم به راستى كه رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود كسى كه سلطان ستمگرى را ببیند كه حرام خدا را حلال دانسته و پیمان خدا را بشكند و مخالف سنت رسول خدا صلی الله علیه و آله میان بندگان خدا به گناه و دشمنى عمل كند و با این حال با رفتار و گفتار خود به مخالفت با او برنخیزد بر خدا حق است كه او را همنشین همان ظالم كند.

هان اى مردم! اینان ملازم پیروى شیطان گشته و از اطاعت خداى رحمان رو گردانده و فساد را آشكار ساخته و حدود الهى را تعطیل نموده‌اند و حق مسلمانان را میان خود تقسیم كرده و حرام خدا را حلال، و حلال خدا را حرام كرده‌اند و به راستى كه من به امر زمامدارى و حكومت شایسته‌تر هستم به سبب نزدیكى با رسول خدا.




نتیجه

با توجه به آنچه گفته شد به این حقیقت مى‌رسیم كه قیام امام حسین علیه السلام در آن زمان و با آن وضع حكومت مسلمانان، یك وظیفه الهى و یك فریضه شرعى بود، و بلكه انجام این وظیفه مهم، اختصاصى به شخص امام حسین علیه السلام نداشت و وظیفه هر مسلمانى بود. البته در مورد آن حضرت مهمتر و سنگین‌تر بود؛ از این رو نباید درباره انگیزه این قیام مقدس بیش از این به بحث و گفت وگو بپردازیم، بلكه اگر بخواهیم بحث بیشترى را در این باره دنبال كنیم باید به دنبال پاسخ این سوال برویم كه: چرا دیگران مانند امام حسین علیه السلام قیام نكردند و مخالفت خود را با آن حكومت ننگین و غیرمشروع اعلام ننمودند؟

میان مردم آن زمان به جز بسیارى از افراد عوام و بى تفاوت یا فریب خورده، جمع زیادى نیز از افراد دانشمند و متدین و آگاه به اوضاع و احوال بودند كه نه فریب تبلیغات فریبنده دستگاه بنى امیه را مى‌خوردند و نه زیر بار تهدیدها و تطمیع‌هاى آنها مى‌رفتند، و رشد و درك تحلیل مسائل را نیز به خوبى داشتند؛ مانند عبدالله بن عباس و عبدالله بن عمر و محمدبن حنفیه و عبدالله بن جعفر و دیگران..

خلاصه باید سبب عدم قیام و حركت نكردن آنها را پیدا كرد نه علت قیام امام حسین علیه السلام) را، و عذر آنها را براى نپیوستن به امام حسین علیه السلام جستجو نمود، وگرنه در چنین شرایطى كه ترسیم شد وظیفه هر مسلمانى قیام و مخالفت با آن حكومت بود


پاسخ به یك سوال دیگر

بنابراین، دیگر زمینه‌اى براى این بحث هم باقى نمى‌ماند كه: آیا امام حسین علیه السلام مى‌دانست كشته مى‌شود یا نه؟ و اگر مى‌دانست چگونه خود و یارانش را به كشتن داد و به قربانگاه برد؟ با این كه خداى تعالى مى‌فرماید: "ولا تلقوا بایدیكم الى التهلكة."

همچنین زمینه‌اى براى این بحث نیز نمى‌ماند كه: آیا امام علیه السلام به منظور تشكیل حكومت اسلامى قیام كرد و زمینه‌اى براى این كار وجود داشت یا نه؟ و آن همه جنگ و جدال بر سر این مطلب و قلم‌فرسایى‌ها و تكفیر كردن‌ها و چماق كشی‌هاى بى ثمر جا ندارد، بلكه باید گفت موجب اتلاف وقت گشته و خالى از شبهه هم نبوده و نخواهد بود.

زیرا وقتى آن قیام و حركت براى امام علیه السلام به صورت یك وظیفه الهى و دینى درآمد دیگر احتمال این كه ممكن است خود و یارانش در این نبرد كشته شوند، و زن و فرزند و همراهانش به اسارت بروند و اموال و خیمه و خرگاهش به تاراج برود هیچ كدام نمى‌تواند جلوى انجام آن وظیفه و حركت مقدس را بگیرد. چنانچه در جاهاى دیگر قبل از حادثه كربلا و پس از آن نیز چنین احتمالى نمى‌تواند جلوى جهادها و دفاع‌هاى مقدس اسلام را بگیرد، و آیا بطور اساسی جهاد در راه خدا و دفاع از نوامیس اسلام و حفظ مرزهاى كشور اسلامى جز با آمادگى براى شهادت و ایثار جان و مال و فرزند مقدور است؟

مگر جنگ با دشمنان اسلام همیشه توام با پیروزى نظامى و شكست دشمنان بوده است؟

هر قیام و دفاعى بالاخره احتمال كشته شدن و اسارت همراهان و غیره را به همراه دارد، مگر این احتمال و حتى یقین به آن مى‌تواند عذرى براى شانه خالى كردن از زیر بار چنین وظیفه و مسوولیت بزرگى قرار گیرد.

مگر آن همه آیات و روایاتى كه درباره جهاد در راه خدا رسیده، تخصیص خورده است تا ما بیاییم بحث كنیم كه آیا قیام امام حسین علیه السلام از مصادیق آن بوده یا نه؟

مگر در جنگ تبوك وقتى مسلمانان به خاطر همین احتمال‌ها و هراس‌ها شروع به بهانه‌جویى كرده و خواستند از رفتن به جنگ شانه خالى كنند این آیات نازل نشد كه: "یا ایها الذین آمنوا ما لكم اذا قیل لكم انفروا فى سبیل الله اثاقلتم الى الارض ارضیتم بالحیاة الدنیا من الاخری فما متاع الحیاة الدنیا فى الاخرة الا قلیل، الا تنفروا یعذبكم عذابا الیما و یستبدل قوما غیركم...(10)؛ اى كسانى كه ایمان آورده‌اید شما را چه مى‌شود كه چون به شما گفته مى‌شود كوچ كنید در راه خدا، به زمین چسبیده‌اید آیا به جاى آخرت به زندگى دنیا خشنود گشته‌اید در صورتى كه بهره زندگى دنیا در برابر آخرت جز بهره اندكى نیست، و اگر كوچ نكنید (در راه خدا) خداوند شما را به عذابى دردناك گرفتار كند و مردم دیگرى را به جاى شما آورد."

مگر منظور از "احدى الحُسنَیین" كه در آیات بعد از همین آیات آمده پیروزى یا شهادت در راه خدا نیست.

و مگر در تهدید آنها كه از ترس مرگ در جنگ احزاب میدان را خالى كرده و به شهر می‌آمدند به صراحت نمى‌فرماید: "و لقد كانوا عاهدوا الله من قبل لایولون الادبار و كان عهدالله مسؤولا، قل لن ینفعكم الفرار ان فررتم من الموت او القتل و اذا لاتمتعون الا قلیلا.(11) به راستى كه اینان از پیش، با خدا معاهده كرده بودند كه به جنگ پشت نكنند و به راستى كه عهد خدا مورد بازخواست است، بگو گریز براى شما سودى ندارد اگر از مرگ یا كشته شدن بگریزید، و در آن صورت جز اندكى (از زندگى) بهره‌ور نخواهید شد."

و مگر درباره جنگ احد و كسانى كه فرار كردند نمى‌فرماید: "یا ایها الذین آمنوا لا تكونوا كالذین كفروا و قالوا لاخوانهم اذا ضربوا فى الارض او كانوا غزى لو كانوا عندنا ما ماتوا و ما قتلوا لیجعل الله ذلك حسرة فى قلوبهم والله یحیى و یمیت والله بما تعملون بصیر، و لئن قتلتم فى سبیل الله او متم لمغفرة من الله و رحمة خیر مما یجمعون، و لئن متم او قتلتم لالى الله تحشرون(12)؛ اى كسانى كه ایمان آورده‌اید مانند آنها كه كفر ورزیدند و به برادران ایمانى خود كه (براى جهاد) در زمین گام نهاده و با جنگجویان بوده‌اند گفتند: اگر نزد ما بودند نه مى‌مردند و نه كشته مى‌شدند تا خدا آن را در دل‌هاى ایشان حسرتى قرار دهد، و خداست كه زنده مى‌كند و مى‌میراند و خدا به اعمالى كه مى‌كند بیناست. و اگر كشته شوید در راه خدا یا بمیرید، آمرزش خدا از آنچه جمع مى‌كنید بهتر است، و اگر بمیرید یا كشته شوید در پیشگاه خدا محشور مى‌شوید."

و مگر جاى دیگر درباره همین‌ها كه از ترس از دست رفتن جان و مال حاضر به جهاد در راه خدا نبودند نمى‌فرماید: "قل ان كان آباوكم و ابناوكم و اخوانكم و ازواجكم و عشیرتكم و اموال اقترفتموها و تجارة تخشون كسادها و مساكن ترضونها احب الیكم من الله و رسوله و جهاد فى سبیله فتربصوا حتى یاتى الله بامره والله لایهدى القوم الفاسقین(13)؛ بگو اگر پدرانتان و فرزندانتان و همسرانتان و خویشاوندانتان و مال‌هایى كه به دست آورده‌اید و تجارتى كه از كسادى آن مى‌هراسید و مسكن‌هایى كه بدان دل خوش هستید نزد شما از خدا و پیغمبر او و جهاد در راه وى محبوب‌تر است منتظر باشید تا خدا فرمان خویش را بیارد كه خدا مردم گناهكار را هدایت نمى‌كند."

و آیات بسیار و روایات زیادى كه در این باره نقل شده و از حوصله این بحث خارج است.


تذكر یك نكته جالب

اساسا در سخنان امام حسین علیه السلام نكته‌هایى است كه از آن به خوبى استفاده مى‌شود كه قیام امام علیه السلام نه براى حكومت و ریاست و نه غرض فردى و امور شخصى بوده بلكه هدف آن حضرت مبارزه با جریان انحرافى بوده است كه در اسلام پدید آمده بود. همان گونه كه گفتیم وضع اسلام و مسلمانان و زمامدارى و حكومت به حدى منحرف شده بود كه وظیفه هر مسلمانى اظهار مخالفت و جلوگیرى از آن انحراف و سقوط بود و مربوط به شخص امام علیه السلام و حتى شخص یزید نیز نبود، و آن نكته این است كه امام علیه السلام در آن روایت كه پیش از این با شرح بیشترى ذكر شد مى‌فرماید: "انا اهل بیت النبوة و معدن الرسالة و مختلف الملائكة و محل الرحمة بنا فتح الله و بنا ختم، و یزید رجل فاسق شارب الخمر قاتل النفس المحرمة، معلن بالفسق... ."...

و به دنبال آن فرمود: "و مثلى لایبایع مثله؛ كسى مانند من با شخصى مانند او بیعت نمى‌كند."

یا در جاى دیگر مى‌فرماید: "و على الاسلام، السلام اذ قد بلیت الامة براع مثل یزید(14) باید فاتحه اسلام را خواند در آن وقتى كه مردم گرفتار زمامدارى مانند یزید شوند."

كه از به كار بردن كلمه "مثل" در هر دو جا استفاده مى‌شود كه نفع و زیان شخص من یا شخص یزید مطرح نیست، بلكه هر كسى مانند من باشد وقتى در مقابل حكومتى مثل حكومت یزید قرار گرفت نمى‌تواند با چنین حكومتى بیعت كند؛ و وقتى زمامدارى مثل یزید بر مردم حاكم شد باید فاتحه اسلام را خواند.

ادامه دارد


دنبالک ها: صبح نزدیک است 


اسرائیل نابود است

موسسه خیریه حمایت از کودکان سرطانی

درباره وبلاگ



ای سید خراسان بر تو سلام یاران

کی میکنی تو عزم یاری جان جانان؟

صبح نزدیک است

ساعت محلی به وقت ایران


ساعت جهانی به وقت UTC

امکانات وبلاگ






Powered by WebGozar

موضوعات وبلاگ


آخرین نوشته ها


به روایت لینک


نویسنده وبلاگ


<bgsound src="http://s15.khamenei.ir/ndata/news/24825/13921008_7932_192k.mp3" loop="infinite">

نماهنگ ها

ابر برچسبها


The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox